Overzichtstabel
De tabel hieronder geeft snel inzicht in de relatie tussen de termen.
| Term | Wat het is | Type |
|---|---|---|
| Beroerte / CVA | Overkoepelende term voor plotselinge verstoring van de bloedtoevoer naar de hersenen. CVA = Cerebrovasculair Accident. | Ischemisch of Hemorragisch |
| Herseninfarct | Afsluiting van een hersenslagader door een bloedstolsel. De oorzaak in ~85% van alle beroertes. | Ischemisch |
| Hersenbloeding | Scheuring van een bloedvat in of rond de hersenen. ~15% van alle beroertes, maar hogere sterfte. | Hemorragisch |
| TIA | Transient Ischaemic Attack: tijdelijke afsluiting, klachten verdwijnen binnen 24 uur vanzelf. Géén permanente schade, maar ernstig waarschuwingssignaal. | Tijdelijk ischemisch |
| SAB | Subarachnoïdale bloeding: bloeding in de ruimte tussen de hersenvliezen, vaak door een gebarsten aneurysma. | Hemorragisch |
Beroerte versus herseninfarct
Een beroerte is de parapluterm: elke plotselinge verstoring van de bloedtoevoer naar de hersenen heet een beroerte. Een herseninfarct is de meest voorkomende oorzaak van die beroerte (85% van de gevallen). Zeggen dat iemand “een herseninfarct heeft gehad” is dus specifieker dan “een beroerte”.
In de praktijk wordt “beroerte” in de volksmond ook wel gebruikt als synoniem voor “hersenbloeding”, wat verwarrend is. Medisch zijn het twee compleet verschillende aandoeningen met tegengestelde behandelingen.
Herseninfarct versus hersenbloeding
Beide zijn vormen van een beroerte, maar het mechanisme is tegengesteld:
- Herseninfarct: te weinig bloed naar de hersenen (afsluiting).
- Hersenbloeding: te veel bloed op de verkeerde plek (bloedvat scheurt).
Dit verschil is cruciaal voor de behandeling: trombolyse (stolseloplossers) werkt bij een infarct maar is gevaarlijk bij een bloeding. Daarom wordt er in het ziekenhuis altijd eerst een CT-scan gemaakt om het type te bepalen.
TIA versus beroerte
Een TIA heeft dezelfde symptomen als een beroerte, maar herstelt spontaan binnen 24 uur (in de praktijk meestal binnen een uur). Er treedt geen permanente hersenschade op. Toch is een TIA geen kleinigheid: de kans op een echte beroerte in de 48 uur erna bedraagt 3–10%.
CVA — wat betekent dat precies?
CVA is de afkorting van Cerebrovasculair Accident: een onverwachte gebeurtenis (accident) in de bloedvaten (vasculair) van de hersenen (cerebro). Het is de officiële medische benaming voor zowel herseninfarct als hersenbloeding. Een arts schrijft op het ontslagformulier “CVA” als verzamelterm; in het volksgebruik zegt men vaker “beroerte”.