Wat is een beroerte?

Een beroerte — ook CVA (Cerebrovasculair Accident) genoemd — is een plotselinge verstoring van de bloedtoevoer naar de hersenen. Hersenweefsel raakt beschadigd of sterft af. Beroerte is de overkoepelende term voor twee hoofdtypen:

  • Ischemische beroerte (herseninfarct): afsluiting van een hersenslagader door een bloedstolsel. Circa 85% van alle beroertes.
  • Hemorragische beroerte (hersenbloeding): scheuring van een hersenbloedvat. Circa 15% van alle beroertes, maar met hogere sterfte.

FAST: Face (hangt mondhoek scheef?), Arms (kan iemand beide armen omhoog?), Speech (is de spraak onduidelijk?), Time — bel direct 112. Bij beroerte telt elke minuut.

Hoe vaak komt een beroerte voor?

In Nederland krijgen jaarlijks circa 45.000 mensen een beroerte. Dat is meer dan 120 per dag. Beroerte is:

  • De derde doodsoorzaak bij vrouwen in Nederland
  • De belangrijkste oorzaak van blijvende invaliditeit bij volwassenen
  • Verantwoordelijk voor circa 17.000 sterfgevallen per jaar in Nederland

Na een beroerte heeft circa de helft van de overlevenden blijvende beperkingen: loopproblemen, geheugenverlies, spraakproblemen of verlamming.

Risicofactoren

De belangrijkste risicofactoren voor een beroerte zijn:

  • Hoge bloeddruk — veruit de grootste risicofactor
  • Boezemfibrilleren — vergroot het risico op een herseninfarct vijfvoudig
  • Roken
  • Diabetes
  • Hoog cholesterol
  • Overgewicht en lichamelijke inactiviteit
  • Leeftijd — risico verdubbelt elke tien jaar boven de 55

CVA — wat betekent dat?

CVA staat voor Cerebrovasculair Accident: een onverwachte gebeurtenis (accident) in de bloedvaten (vasculair) van de hersenen (cerebro). Het is de officiële medische term die zowel herseninfarct als hersenbloeding omvat. In de volksmond zegt men vaker “beroerte”. Lees meer op CVA — wat betekent dat?

TIA: een waarschuwingssignaal

Een TIA (Transient Ischaemic Attack) heeft dezelfde symptomen als een beroerte, maar herstelt spontaan binnen 24 uur. Een TIA is echter een ernstig alarmsignaal: in de 48 uur erna is de kans op een echte beroerte 3–10%. Ga altijd dezelfde dag naar de huisarts of spoedeisende hulp.

Herstel na een beroerte

Herstel na een beroerte is een langdurig proces. De eerste weken zijn cruciaal: intensieve revalidatie in deze periode leidt tot het beste herstel. Revalidatieprogramma's omvatten fysiotherapie, logopedie, ergotherapie en neuropsychologische begeleiding. De hersenen zijn plastisch: aangrenzende gebieden kunnen taken van beschadigde gebieden gedeeltelijk overnemen.