Wat is een hersenbloeding?

Een hersenbloeding — ook wel hemorragische beroerte of intracraniale bloeding — ontstaat wanneer een bloedvat in of rond de hersenen scheurt. Het bloed dat vrijkomt, hoopt zich op als een hematoom en duwt op omliggend hersenweefsel. Dit veroorzaakt weefselschade door zowel directe druk als zuurstofgebrek.

Een hersenbloeding maakt circa 15% van alle beroertes uit, maar is verantwoordelijk voor een disproportioneel groot deel van de sterfte: circa 40% van de patiënten overlijdt in de eerste maand.

Bel 112 bij plotselinge hevige hoofdpijn (“donderslag bij heldere hemel”), bewustzijnsdaling, braken of uitvalsverschijnselen. Een hersenbloeding is een levensbedreigende noodsituatie.

Soorten hersenbloedingen

Hersenbloedingen worden ingedeeld naar de locatie van de bloeding:

  • Intracerebrale bloeding (ICB): bloeding in het hersenweefsel zelf. Meest voorkomend, vaak door hoge bloeddruk of amyloidangiopathie.
  • Subarachnoïdale bloeding (SAB): bloeding in de ruimte tussen de hersenvliezen. Veroorzaakt door een gebarsten aneurysma. Kenmerkend: plotselinge, vernietigende hoofdpijn.
  • Subdurale bloeding: bloeding tussen de harde hersenvlies (dura mater) en het hersenweefsel. Vaak na een val, ook bij ouderen na kleine hoofdtrauma’s.
  • Epidurale bloeding: bloeding tussen de schedel en de harde hersenvlies. Meestal na een ernstig schedeltrauma.

Oorzaken

De meest voorkomende oorzaken van een hersenbloeding zijn:

  • Hypertensie (hoge bloeddruk): langdurig hoge bloeddruk beschadigt de wanden van kleine hersenslagadertjes, waardoor ze kunnen scheuren.
  • Aneurysma: een zwakke plek in de wand van een hersenslagader die kan opbollen en scheuren (met name bij subarachnoïdale bloedingen).
  • Arterioveneuze malformatie (AVM): een aangeboren afwijkende verbinding tussen slagaders en aderen.
  • Bloedverdunners: gebruik van anticoagulantia (warfarine, NOAC’s) vergroot het risico op hersenbloeding.
  • Amyloidangiopathie: ophoping van amyloïd-eiwitten in de vaatwand, vaker bij ouderen.

Waarom is behandeling anders dan bij herseninfarct?

Het is cruciaal om een hersenbloeding te onderscheiden van een herseninfarct, want de behandelingen zijn tegengesteld. Trombolyse (stolseloplossers), die leven redt bij een herseninfarct, kan een hersenbloeding ernstig verergeren. Daarom wordt in het ziekenhuis altijd eerst een CT-scan gemaakt.

Behandeling

Er is geen specifieke geneesmiddeltherapie die de bloeding stopt. De behandeling richt zich op:

  • Bloeddrukregeling: snelle verlaging van de bloeddruk om verdere uitbreiding van de bloeding te beperken.
  • Stollingsomkering: bij patiënten die bloedverdunners gebruiken, worden deze zo snel mogelijk omgekeerd.
  • Chirurgie: bij grote bloedingen in bepaalde hersengebieden of bij subarachnoïdale bloedingen door een aneurysma kan operatieve behandeling of endovasculaire coiling noodzakelijk zijn.
  • IC-opname: intensieve bewaking van bewustzijn, bloeddruk en hersendruk.

Prognose

De prognose van een hersenbloeding is ernstig. Circa 40% van de patiënten overlijdt binnen een maand. Van de overlevenden heeft een groot deel langdurige beperkingen. De prognose hangt af van de grootte en locatie van de bloeding, de leeftijd en de algehele gezondheid van de patiënt.