Wat is een TIA?

Een TIA staat voor Transient Ischaemic Attack: een tijdelijke onderbreking van de bloedtoevoer naar een deel van de hersenen. Net als bij een herseninfarct wordt een hersenslagader kortstondig afgesloten, maar lost het stolsel vanzelf op voordat permanente schade optreedt. Per definitie verdwijnen alle klachten binnen 24 uur — in de praktijk meestal binnen een uur.

Ga altijd dezelfde dag naar de arts als u een TIA vermoedt, ook als de klachten zijn verdwenen. Na een TIA is het risico op een echte beroerte in de eerste 48 uur het grootst. Snelle behandeling kan dit risico met meer dan 80% verlagen.

Hoe vaak komt een TIA voor?

Jaarlijks krijgen in Nederland naar schatting 30.000 tot 40.000 mensen een TIA. Van hen krijgt circa 10–15% binnen drie maanden een echte beroerte. In de eerste 48 uur na een TIA is het risico het hoogst: in die periode krijgt 3–10% van de TIA-patiënten een herseninfarct.

Symptomen van een TIA

De symptomen van een TIA zijn identiek aan die van een beroerte, maar tijdelijk. Ze ontstaan plotseling en verdwijnen vanzelf. Veelvoorkomende verschijnselen zijn:

  • Plotselinge krachtsvermindering of gevoelloosheid in gezicht, arm of been (vaak aan één kant)
  • Plotseling moeite met spreken of begrijpen van taal
  • Plotseling wazig of dubbelzien, of uitval van een deel van het gezichtsveld
  • Plotselinge ernstige duizeligheid, evenwichtsverlies of coördinatieproblemen
  • Kortdurende blindheid op één oog (amaurosis fugax)

Oorzaken van een TIA

Een TIA wordt veroorzaakt door een tijdelijke afsluiting van een hersenslagader. De oorzaken zijn dezelfde als bij een herseninfarct:

  • Atherosclerose: vernauwing van de halsslagaders door vettige plaques waardoor kleine stukjes losraken en tijdelijk een kleinere hersenslagader blokkeren.
  • Embolie vanuit het hart: bij boezemfibrilleren kunnen stolsels vanuit het hart naar de hersenen reizen.
  • Lacunaire ischemie: door hypertensie beschadigde kleine hersenslagadertjes.

Diagnose en onderzoek

Bij vermoeden van een TIA wordt altijd spoedeisend onderzoek gedaan:

  • CT- of MRI-scan van de hersenen — om een bloeding of kleine infarcten uit te sluiten.
  • Duplex-echo halsslagaders — om vernauwingen op te sporen.
  • ECG en eventueel Holter-monitoring — om boezemfibrilleren op te sporen.
  • Bloedonderzoek — bloedstollingsstoornissen, cholesterol, glucose.

Behandeling na een TIA

De behandeling na een TIA is gericht op het voorkomen van een echte beroerte:

  • Bloedplaatjesremmers: aspirine of clopidogrel om nieuwe stolsels te voorkomen.
  • Anticoagulantia: bij boezemfibrilleren worden orale bloedverdunners (NOAC's of warfarine) voorgeschreven.
  • Bloeddrukverlaging: behandeling van hypertensie is cruciaal om herhaling te voorkomen.
  • Statines: cholesterolverlagers om verdere atherosclerose te remmen.
  • Carotisendarterectomie: bij ernstige vernauwing van de halsslagader kan een operatieve uitruiming noodzakelijk zijn.

Naast medicatie is aanpassing van leefstijl essentieel: stoppen met roken, meer bewegen, gezonde voeding en gewichtsbeheersing.