Wat is een hartaanval?

Een hartaanval — medisch een myocardinfarct of hartinfarct — ontstaat wanneer een kransslagader (de slagaders die het hart van bloed voorzien) plotseling wordt afgesloten. Zonder bloedtoevoer sterft het hartspierweefsel dat die slagader voorziet af. Dit proces noemen we ischemie gevolgd door infarct.

De oorzaak is vrijwel altijd atherosclerose: vettige plaques in de wand van de kransslagader die scheuren, waarna een bloedstolsel de al vernauwde slagader volledig afsluit.

Bel 112 bij pijn op de borst die langer dan 20 minuten aanhoudt of steeds terugkeert. Wacht niet af en rijdt niet zelf naar het ziekenhuis — elke minuut telt.

Hoe vaak komt een hartaanval voor?

Jaarlijks worden in Nederland circa 40.000 mensen met een hartaanval opgenomen in het ziekenhuis. Hart- en vaatziekten zijn verantwoordelijk voor circa 40.000 sterfgevallen per jaar — nog altijd de tweede doodsoorzaak in Nederland.

Oorzaken en risicofactoren

De onderliggende oorzaak is bijna altijd atherosclerose: een langzame opbouw van vettige plaques (cholesterol, ontstekingscellen) in de wand van de kransslagader. Risicofactoren zijn:

  • Hoge bloeddruk
  • Hoog LDL-cholesterol
  • Roken
  • Diabetes mellitus
  • Overgewicht en gebrek aan beweging
  • Erfelijkheid (familiaire hartziekte)
  • Stress en ongezond slaappatroon

Symptomen

Het meest kenmerkende symptoom is een drukkende of knijpende pijn achter het borstbeen, die kan uitstralen naar de linkerarm, kaak of rug. Andere symptomen zijn misselijkheid, hevig transpireren, kortademigheid en duizeligheid. Vrouwen hebben vaker atypische klachten zonder duidelijke borstkaspijn. Lees meer op symptomen van een hartaanval.

Behandeling

De acute behandeling is gericht op het zo snel mogelijk herstellen van de bloedtoevoer:

  • PCI (dotteren): percutane coronaire interventie via een katheter in de lies. Het stolsel wordt verwijderd en er wordt een stent geplaatst. Dit is de voorkeursbehandeling als het binnen 90 minuten na aankomst in het ziekenhuis kan.
  • Trombolyse: stolseloplossende medicatie via het infuus. Wordt gebruikt als dotteren niet snel genoeg beschikbaar is.
  • Medicatie: aspirine, bloedplaatjesremmers, bètablokkers, ACE-remmers en statines worden gestart direct na de hartaanval.

Revalidatie

Na een hartaanval volgt hartrevalidatie: een programma van lichamelijke training, educatie over leefstijl en psychologische ondersteuning. Hartrevalidatie vermindert het risico op een nieuwe hartaanval aanzienlijk. Lees meer op hartrevalidatie.